Zajęcia metodą gimnastyki twórczej Labana

Zabawa, muzyka, ruch - to podstawowe rodzaje aktywności dziecka w wieku przedszkolnym.  W naszym przedszkolu często stosujemy metodę gimnastyki twórczej Rudolfa Labana. Metoda ta jest metodą improwizacji ruchowej, u której podstaw leży naturalna ruchliwość. Pozwala ona na posługiwanie się różnymi formami ruchu i ekspresji, ćwiczeniami muzyczno- ruchowymi, zabawą, tańcem, opowieścią ruchową, scenami dramatycznymi.

Głównym celem zajęć prowadzonych z wykorzystaniem tej metody było rozwijanie pomysłowości i inwencji twórczej w obrębie trzech z pięciu tematów tej metody tj.:

 * wyczucie własnego ciała,

* doskonalenie płynności ruchów,

* kształtowanie umiejętności współdziałania z partnerem.


Metoda opowieści ruchowej J.G. Thulina

Rozwijanie aktywności i sprawności ruchowej to jedno z podstawowych zadań obejmujących funkcjonowanie dzieci w przedszkolu. Doskonałą metodą pracy pobudzającą aktywność ruchową dzieci jest metoda opowieści ruchowej Józefa Gotfryda Thulina. Wykorzystuje ona bajki, legendy i inne opowieści jako tło do pobudzania aktywności dziecka. Nauczyciel posługując się opowieścią ruchową działa na wyobraźnię dzieci, skłaniając je do odtworzenia ruchem treści opowiadania.

W zależności od doboru tematu dzieci próbują zobrazować treść danej sytuacji, np.: poprzez odwzorowanie ruchów roślin, zwierząt, zjawisk atmosferycznych.Metoda opowieści ruchowej jest znakomitą i wszechstronną formą pracy z dziećmi w przedszkolu, ponieważ uczy koncentracji na treści opowiadania, aktywizuje kreatywność i uświadamia treść przekazu. Do tego typu zabaw nie są konieczne różnego rodzaju przybory, gdyż fantazja dziecka zastępuje mu wszystko. W prezentowanych zdjęciach  tematyka opowiadania  była „Wycieczka do lasu”.


Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne

Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne  nastawiona jest na rozwijanie u dzieci: pewności siebie, poczucia własnej wartości, bezpieczeństwa, odpowiedzialności za swojego partnera w zabawie, wrażliwości, czy też umiejętności nawiązywania kontaktu z drugą osobą. Wykonywane ćwiczenia pozwoliły przedszkolakom nauczyć się współpracy w parach oraz w grupie.

Metoda ta jest przede wszystkim dobrą zabawą, której towarzyszy śmiech, często okrzyki. Takie reakcje z pewnością wyzwoliły w dzieciach pozytywną energię a także pozwoliły ujść nagromadzonym emocjom czy też napięciom tkwiących w  małych uczestnikach.

 

Animacja chustą Klanzy

Źródłem inspiracji do wprowadzenie w życie metody Klanzy jest przede wszystkim pedagogika zabawy, która ma na celu poszukiwanie rozwiązań metodycznych, ułatwiających proces uczenia się dzieci poprzez zabawę. Opiera się na rozumieniu terminu „zabawa”, który pojmowany jest jako czynność dająca przyjemność, wyzwalająca kreatywność, zaspakajająca różne potrzeby, pozwalająca na poznawanie nowych wartości, zdobycie wiedzy, a także na budowanie odrębnego, fikcyjnego świata.

Klanza to duża, bajeczna, kolorowa chusta, która przyciąga wzrok, wzbudza zainteresowanie i ciekawość dzieci. Rozmaite animacje pozwalają podopiecznym lepiej się poznać, sprawdzić wiedzę czy też przeżyć niezwykłą podróż w wyobraźni, gdy staje się statkiem lub balonem. W naszej społeczności przedszkolnej serca dzieci zdobyły przede wszystkim takie animacje jak „przebieganie pod chustą”, „sałatka owocowa”, „naleśnik”, „sztorm”, „kogo brakuje”, „potwór z Loch Ness”. Znakomita zabawa stała się bardzo wartościowa poprzez integrację grupy, ćwiczenia refleksu, spostrzegawczości, zwinności i zręczności. Działania związane z Klanzą wyzwalają w dzieciach wiele emocji, wprowadzają radosny nastrój oraz odprężenie. Dla dzieci w tym całym kolorowym szaleństwie najważniejsza jednak jest niezapomniana zabawa, za każdym razem pełna radości i nowych przygód.

Kinezjologia edukacyjna-czyli gimnastyka mózgu wg. Paula Denninsona

Metoda Paula Dennisona ukierunkowana jest na ćwiczenia obu półkul mózgowych. Mózg jest narządem symetrycznym, a każda półkula ma inne zadania. Dzięki harmonijnej współpracy obu półkul dzieci z łatwością przyswajają sobie nową wiedzę i umiejętności. Prawa półkula mózgu steruje naszym życiem emocjonalnym, a także jest odpowiedzialna  za uczenie się, uczucia, pamięć długotrwałą, percepcję przestrzeni. Lewa półkula odpowiada za widzenie szczegółów, analizę, myśli.

Zdaniem Dennisona, wiele problemów intelektualnych i emocjonalnych w życiu człowieka wynika ze złego współdziałania obu półkul mózgowych i z braku integracji między nimi.Brak równowagi między pracą obu półkul może spowodować powstanie różnego rodzaju zakłóceń. Dziecko może mieć trudności z wyrażaniem własnych emocji, a w przyszłości mogą pojawić się trudności w nauce czytania i pisania. Powstałe zaburzenia można zlikwidować poprzez ukierunkowane ruchy, które działają pobudzająco na mózg i system nerwowy. Kinezjologia edukacyjna poprawia procesy pamięci, koncentracji, twórczego myślenia, poprawnej wymowy. Ćwiczenia proponowane prze P. Dennisona   eliminują nadmiar stresu oraz korzystnie wpływają na koordynację ciała.

Profilaktyka logopedyczna

Profilaktyka logopedyczna  jest to stwarzanie odpowiednich warunków, których zadaniem jest niedopuszczenie do pojawienia się zaburzeń rozwoju mowy. Jej głównym celem jest stymulowanie procesu nabywania przez dziecko sprawności, od których zależy prawidłowy przebieg kompetencji językowej i komunikacyjnej.

Do innych zadań profilaktyki logopedycznej należy zapobieganie powstawaniu wad oraz wspomaganie rozwoju mowy dziecka, między innymi poprzez wykształcenie umiejętności: prawidłowego sposobu połykania, odpowiedniego toru oddechowego oraz gospodarowania powietrzem.

Profilaktyka logopedyczna, poza czuwaniem nad rozwojem mowy, ma na celu również doskonalenie jej i zapobieganie dysharmoniom rozwojowym dzięki usprawnianiu pracy narządów artykulacyjnych, rozwijaniu i uwrażliwianiu percepcji słuchowej. W profilaktyce niezwykle istotne jest stymulowanie rozwoju poznawczo-językowego  oraz wzbogacanie czynnego i biernego słownictwa dzieci.

Metoda Carla Orffa- metoda umuzykalniania poprzez gimnastykę rytmiczną

W pracy z najmłodszymi bazuje się na rytmicznym śpiewie oraz grze na prostych instrumentach wchodzących w skład orffowskiego instrumentarium: bębenki, tamburyna, kołatki, grzechotki, trójkąty, dzwonki melodyczne. Rytm u Carla Orffa jest najważniejszym elementem w muzykowaniu. Dzięki niemu jest możliwy rozwój ekspresji wykonawczej i improwizacji u dzieci.

Metoda Carla Orffa opiera się na trzech zasadach:

- nauka muzyki poprzez zabawę,

- rozwijanie muzykalności,

- integracja muzyki, słowa i ruchu.

Poprzez stosowanie metody Carla Orffa następuje rozwój poczucia rytmu i słuchu muzycznego, wrażliwości i wyobraźni muzycznej oraz inwencji twórczej. Wyrabia się poczucie frazy i formy. Kształci się pamięć muzyczna, podzielność uwagi i szybki refleks, wewnętrzna dyscyplina i silna wola. Metoda ta wpływa również na budowanie wiary we własne siły. Nie występuje w niej współzawodnictwo a wszyscy uczestnicy są równi. Stosowane w niej ćwiczenia zespołowe wyrabiają pozytywne postawy społeczne.

W grupie maluszków zostały przeprowadzone ćwiczenia myślenia twórczego, poprzez kontakt z gazetą i wspólne tworzenie listy jej atrybutów, ćwiczenie wydobywania odgłosów akustycznych takich jak: wiejący wiatr, padający deszcz,  oraz rozwiązywanie zagadek akustycznych. Ponadto maluszki wykonały rytmiczny taniec z gazetą przy dźwiękach muzyki.


Metoda Dobrego Startu Marty Bogdanowicz

Zdolność koncentracji i słuchania jest niezbędnym warunkiem każdego procesu uczenia się. Rozwój tych umiejętności jest pierwszym krokiem na drodze do rozwoju społecznego i twórczego. Gry i zabawy z piosenką rozwijają wyobraźnię i możliwości twórcze, uczą bycia w grupie oraz integrują grupę. Rozwijają także zdolność ekspresji i improwizacji. Wszystkie te zalety wykorzystuje Metoda Dobrego Startu (MDS) Marty Bogdanowicz.

Jej celem jest kształtowanie mowy, przygotowanie dzieci do nauki czytania i pisania, uczenie rysowania, poznawanie liter i cyfr. Tematem jednym z zajęć z wykorzystaniem tej metody były zabawy z kołem. Dzieci miały okazję doskonalić poczucie rytmu, słuch muzyczny, pamięć i koordynację wzrokowo- ruchową, doskonalili kompetencje językowe. Przedszkolaki w trakcie zajęć zapoznali się ze wzorem koła, rysowali koło w powietrzu ręką i nogą. Dużą frajdę sprawiło dzieciom rysowanie koła oraz innych wzorów na tackach z kaszą manną. Zadaniem przedszkolaków było również klasyfikowanie kół ze względu na wielkość i kolor.

Integracja sensoryczna

Integracja sensoryczna to zdolność dziecka do odczuwania, rozumienia i organizowania informacji dostarczanych przez zmysły z otoczenia oraz z własnego organizmu. Mówiąc w skrócie, integracja sensoryczna pozwala segregować, porządkować i składać razem pojedyncze bodźce w pełne funkcje mózgu. Gdy funkcje te są zrównoważone, motoryka ciała łatwo dostosowuje się do otoczenia, umysł łatwo przyswaja informacje, a „dobre” zachowanie pojawia się w sposób naturalny. Integracja sensoryczna wpływa także na rozwój dziecka, zdolność do nauki i samoocenę. Integracja sensoryczna jest procesem, dzięki któremu mózg otrzymując informację ze wszystkich systemów zmysłowych dokonuje ich segregacji, rozpoznania, interpretacji i integracji z wcześniejszymi doświadczeniami.

Metoda malowania dziesięcioma palcami

Metoda malowania dziesięcioma palcami, jest to rodzaj ekspresji twórczej. Polega  na swobodnej manipulacji farbami, przy użyciu dłoni i palców. Jako jedna z najskuteczniejszych metod swobodnej ekspresji, daje możliwość rozładowania napięć emocjonalnych, poprzez działalność artystyczną. Tym, co wyróżnia tę metodę na tle innych, jest możliwość wyrażenia siebie.

Każde dziecko, bez względu na stopień rozwoju zdolności manualnych, ma możliwość wyeksponowania własnego punktu widzenia. Daje to poczucie własnej wartości, równości, niepowtarzalności, odwagi do działania i wyrażania siebie. Osobista swoboda dziecka wyraża się w decydowaniu o czasie realizacji, wyborze kolorów czy sposobie pracy. Nasze maluchy podeszły z wielkim entuzjazmem do realizacji metody malowania dziesięcioma palcami. Pomimo przyzwolenia na pracę całymi dłońmi i wszystkimi placami, nie każdy w pełni z niego skorzystał. Niektóre dzieci preferowały pracę tylko jednym palcem czy jedną dłonią, a inne sprawiały wrażenie, że dziesięć palców to za mało. Jednak bez wątpienia, zajęcia te dostarczyły  wszystkim przedszkolakom dużo radości.

Edukacja matematyczna metodą Edyty Gruszczyk-Kolczyńskiej

Dziecięca matematyka to koncepcja wspomagania rozwoju umysłowego dzieci wraz z edukacją matematyczną realizowana tak, aby zapewnić maluchom sukcesy w nauce. Istotą wspomagania rozwoju jest mądrze organizowany proces uczenia się dzieci. Najważniejsze są osobiste doświadczenia dziecka ,które stanowią budulec z którego dziecięcy umysł tworzy pojęcia i umiejętności. Dziecięce liczenie metodą Edyty Gruszczyk – Kolczyńskiej obejmuje wiele kręgów tematycznych.

 Ćwiczenia rytmiczne, które stosowaliśmy  sprzyjają dostrzeganiu regularności i układaniu prostych rytmów (kółko, patyk, kółko, patyk). Dużo uwagi poświęciliśmy klasyfikacji-  oglądaniu i porównywaniu obiektów oraz dostrzeganiu  podobieństw i różnic. Wdrażaliśmy dzieci do grupowania obiektów i słownego uzasadniania dlaczego pasują do siebie. Ponadto przedszkolaki brały udział w innych grach matematycznych z zastosowaniem konkretnych liczb.

Zabawy w czytanie, czyli odimienna nauka czytania z elementami metody Ireny Majchrzak

Odimienna Metoda Nauki Czytania jest programem edukacyjnym mającym na celu wczesne kształcenie umiejętności czytania z pełnym rozumieniem tekstu. Podstawowym celem programu jest tworzenie takich sytuacji edukacyjnych, które bez wysiłku i w przyjazny sposób doprowadzą do wykształcenia kompetencji czytelniczych u dziecka w wieku przedszkolnym.

Kluczowe w stosowaniu Metody Odimiennej jest indywidualne podejście do każdego dziecka. Na samym początku procesu nauki dziecko poznaje znaczenie napisanego słowa; słowa, które zna od urodzenia - jest to jego własne imię. Wychodząc od własnego imienia dziecka, od razu przenosimy całą analizę języka pisanego na zupełnie inny poziom - z relacji liter i głosek na relację trzech elementów: liter, głosek i znaczenia.

Grupa starszaków wzięła udział w zajęciach z elementami Odimiennej Metody Nauki Czytania. Zabawy w czytanie rozpoczęliśmy od inicjacji, której celem jest przyjrzenie się przez dziecko charakterystycznej formie każdej litery i obrazowi graficznemu całego imienia. Na tym etapie dziecko:

* nabywa poczucie własnej tożsamości,

* dostrzega różnice w kształcie różnych liter,

* zauważa związek pomiędzy literą a dźwiękiem, znakiem graficznym , a głoską

Następnie przeszliśmy do zabaw, podczas których przedszkolaki ćwiczyli rozpoznawanie i odnajdywanie swoich imion wśród innych, rozpoznawanie imion kolegów oraz samodzielne układanie z liter swojego imienia według wzoru. Okazało się, że nauka wcale nie musi być nudna, co więcej może sprawiać wiele radości i wywoływać uśmiech na twarzy dziecka.

Metoda gimnastyki ruchowej Marii i Alfreda Kniessów

Gimnastyka Kniessów, nazywana również „Ruchem w rytmie”, jest rodzajem gimnastyki rytmicznej. Istotą ćwiczeń nie jest muzyka, a wyraźny i czytelny rytm, który pozwala na wykonywanie ćwiczeń w określonym czasie- tempie.Do przeprowadzenia gimnastyki oprócz muzyki niezbędne są także przybory muzyczne, takie jak: dzwoneczki, grzechotki, bębenki, woreczki z grochem, itp.,  które pomagają dzieciom wyczuć fazy ruchu i dopasować je do całości układu.

Metoda ta umożliwia rozwijanie poczucia rytmu, orientacji w schemacie własnego ciała, jak również usprawnia określenie lateralizacji, pozwalając na rozwijanie i odróżnianie prawej i lewej strony ciała. „Ruch w rytmie” uwrażliwia na muzykę, rozwija koordynację wzrokowo- słuchowo- ruchową, funkcje percepcyjno- motoryczne. Dzięki tego rodzaju ćwiczeniom umożliwiamy dzieciom warunki do poznania indywidualnych warunków i zdolności ruchowych. W trakcie wykonywania ćwiczeń stwarzamy dzieciom atmosferę radości, sytuacje do zabawy, aktywizacji ruchowej i wyrażenia ekspresji twórczej.


Metody pracy wspomagające rozwój aktywności dzieci

"Nie zadawajcie dzieciom gwałtu nauczania, tylko niech się bawią. Dziecko doskonale bawi się, ale ta zabawa jest dla niego prawdziwą nauką, bo uczy się „niechcący”, a zapamiętuje „na zawsze".

(Platon)

W zabawie dziecko wykorzystuje swój ogromny potencjał zdobywając umiejętności. Jak umożliwić optymalne zdobywanie umiejętności? W sposób zabawowy odnosząc się do sytuacji życiowych, codziennych, bliskich dziecku należy współdziałać z wychowankiem. Uczyć się – bawiąc i bawić się – ucząc. Być jego przewodnikiem po świecie nauki. Nie wyręczać, lecz wspomagać. Pozwolić dziecku samodzielnie działać, doświadczać, przeżywać, przyswajać, wyciągać wnioski, pokonywać trudności, osiągać sukcesy .W swojej pracy nauczyciele stosują takie metody i formy pracy, aby dziecko mogło wielokierunkowo się rozwijać. Wśród wielu metod, poczynając od słownych, czynnych i percepcyjnych, na szczególną uwagę zasługują metody problemowe, aktywizujące, praktyczne. Pozwalają one na połączenie aktywności dziecka z działaniem i przeżywaniem, co z kolei pozwoli na zrozumienie i utrwalenie wiedzy i zdobytych umiejętności.

Do ciekawych propozycji metodycznych, które proponujemy niewątpliwie należą:

Metoda pedagogiki zabawy wg Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Animatorów KLANZA oparta na wielokierunkowej aktywności dziecięcej, łączy w sobie w szczególności ruch, muzykę, taniec, działania plastyczne, działania poznawcze. Do ciekawszych zabaw należą zabawy z „animacyjną chustą”, które doskonale wpływają na integrację grupy, wyzwalają pozytywne emocje.

Metoda P. Dennisona ukierunkowana na ćwiczenie obu półkul mózgowych, oparta przede wszystkim na ruchach naprzemiennych.  

Metoda gimnastyki twórczej wg C. Orffa i R. Labana. Pracując tą metodą wykorzystuje się różne formy ruchu, w tym również pantomimę, opowieść muzyczno-ruchową. Metoda pozwala na wykorzystanie ekspresji dziecka i jego twórczej inwencji. Umożliwia podejmowanie decyzji. Łączy w sobie dwa światy: muzyki i ruchu.

 Metoda W. Sherborne, często stosowana w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi. Oparta na kontakcie z drugim człowiekiem i otoczeniem. Pozwala na wyczucie przestrzeni, ciężaru i ciała. Rozwija sprawność fizyczną

Metoda gimnastyki A. M. Kniessów, rozwijająca koordynację słuchowo -wzrokowo-ruchową. Doskonale rozwija poczucie rytmu i sprawność fizyczną. Jest to rodzaj gimnastyki utanecznionej, polegającej na poszukiwaniu coraz to nowych form ruchu sprzężonego z rytmem, muzyką, z zastosowaniem przyborów. Zajęcia polegają na naśladowaniu ruchów prowadzącego, który jest współćwiczącym.  

Metody związane z nauką czytania: M. Bogdanowicz, B. Rocławskiego, I. Majchrzak, G. Domana i inne. Wielość pomysłów na naukę czytania pozwala dostosować do dziecka najbardziej odpowiednią metodę lub daje możliwość połączenia metod. To z kolei pozwala na pełne przygotowanie do nauki czytania i ułatwia opanować samą technikę czytania.

Metoda Dobrego Startu M. Bogdanowicz – metoda ta jest systematycznie modyfikowana, rozszerzana, stosuje się ją w terapii i w profilaktyce w odniesieniu do dzieci, których rozwój jest zaburzony — usprawniając nieprawidłowo rozwijające się funkcje, oraz do dzieci o prawidłowym rozwoju psychomotorycznym — aktywizując ten rozwój. Metoda dobrego startu to system ćwiczeń oddziałujących przede wszystkim na procesy instrumentalne: percepcyjne i motoryczne. Zasadniczą rolę odgrywają w tej metodzie trzy elementy: wzrokowy (wzory graficzne), słuchowy (piosenka) i motoryczne (wykonywanie ruchów zorganizowanych w czasie i przestrzeni, odtwarzanie wzorów graficznych, zharmonizowanych z rytmem piosenki). Celem metody jest jednoczesne usprawnienie czynności analizatorów: wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno-ruchowego, kształcenie lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni.

Metoda nauki matematyki prof. E.Gruszczyk -Kolczyńskiej doskonale wykorzystuje możliwości i prawidłowości rozwojowe małego dziecka. Pozwala dziecku działać, doświadczać, rozwiązywać problemy, wyciągać wnioski, przewidywać, cieszyć się z każdego działania. Uczy logicznego myślenia i rozwija wyobraźnię. Zwraca uwagę na ważny aspekt hartowania emocjonalnego dziecka, nabywania odporności emocjonalnej np. poprzez umożliwienie dziecku konstruowania gier.  

Metoda Dramy – metoda dydaktyczno-wychowawcza umożliwia poznanie świata poprzez działanie. Rozwija osobowość dziecka. Jej podstawą jest fikcja wyobrażeniowa, bycie w roli. Drama podtrzymuje spontaniczną ekspresję i skłonność do zabawy. Stwarza możliwość rozwoju: zmysłów (słuchu, węchu, dotyku, wzroku, smaku), wyobraźni, używania, doskonalenia i panowania nad własnym ciałem, mowy, intelektu, panowania nad emocjami.

Metody z zastosowaniem programów komputerowych pomagają usprawniać zaburzone funkcje ciekawie dla dziecka; motywować do nauki czytania i pisania; pobudzać sferę emocjonalno-motywacyjną.